Կարս

Back

Կարս Արեւմտահայաստանի մէջ քաղաք է, կը գտնուի Ախուրեան վտակ՝ Կարս գետի աջ ափին:
929-ին Աբաս թագաւոր դարձուց զայն աթոռանիստ եւ տնտեսապէս զօրացուց ու կառուցեց Ս. Առաքելոց Եկեղեցին բարձրաքանդակներով:
Աշոտ Գ. Ողորմած երբ մայրաքաղաքը Կարսէն Անի փոխադրեց, Կարսին կառավարիչ նշանակեց իր եղբայրը՝ Մուշեղ, ուստի Մուշեղ կը հանդիսանայ Կարս քաղաքի հիմնադիրը:

Գագիկ Աբասեան թագաւորի օրով 11րդ դարուն գրաւուեցաւ Կարսի Աւետարանը նուիրուած թագաւորին որ հայկական մագաղաթեայ Աւետարան մըն է: Այժմ ան կը պահպանուի Երուսաղէմի Ս. Յակոբեանց մէջ, գլխատարերը շատ գեղեցիկ ձեւով զարդարուած են:

Կարս ըլլալով Ռուս Թրքական սահմանամերձ քաղաք շրջան մը ռուսական տիրապետութեան տակ էր, շրջան մըն ալ թրքական, ներկայիս ան կը գտնուի Թուրքիոյ տիրապետութեան տակ:

Ան երկաթուղիով կապուած էր Ալեքսանտրապոլի (այժմ Գիւմրի):
1876-ին Կարսի մէջ բացուեցան բազմաթիւ դպրոցներ իսկ Ազատագրական պայքարի օրերուն բոլոր յեղափոխական գործիչները անցած էին «Կարս Հնոց»էն որ իր ծոցին մէջ ստեղծած էր յատուկ նահապետական եւ ազգային մթնոլորտ մը բոլոր մարտիկներուն եւ գործիչներուն համար:

Կարս մասնաճիւղը հիմնուած է 1933-ին:
Հիմնադիր ընկերուհիներն են՝ Սաթենիկ Եափուճեան, Երիցուհի Մարի Աճէմեան, Ատրինէ Սահակեան, Շաքէ Պախթեարեան, Խանըմէ Եղեայեան, Մէյրի Աւագեան, Վարսենիկ Հայթոսեան, Մարի Պալյեան:
“Հայաշէն” շրջանէն անոնց միացած են ՝ Սուրէն Գարագըլէեան, Շուշան Գարագըլէեան եւ Մարի Ոսկերիչեան Մասնաճիւղը կը գործէ Էշրէֆիէ-ի ‘’Ազատամարտ’’ ակումբէն ներս: